Sizin En Hayırlınız…

İnsan öldükten sonra her şeyi iyi ya da kötü arkasında bırakıyor. Yanına sadece henüz nefes alıyorken yaptıkları kalıyor kar ya da zarar olarak. Fakat Allah Rasulu’nun(s.a.v.) bize öğrettiği üç şey var ki ebedi hayatta bizi yalnız bırakmayacak. Bunlardan birisi kendisine dua eden hayırlı bir evlat bırakmış olmak. …*

İslami bir şuur ile donanmış ve İslam ahlakı ile ahlaklanmış evlatlar yetiştirme çabamızın birinci hedefi elbette onların Allah’ın razı olacağı salih(a)/ hayırlı kul olmaları; bu, hedefimizin onlara bakan yanı. Fakat bunun yanında çocukların birer tohum olduğunun ve ne ekersek onu biçeceğimizin de farkındayız. Ahirette kapanmayan amel defterimizin bu çocuklar olacağı umudunu taşıyoruz.Bu da, olayın bize bakan yanı. İşte bu sebeple, çocuk eğitiminin okullara, öğretmenlere, hocalara bırakılması anne için çok büyük bir kayıp gibi geliyor bana. Çocuk Kuran okumayı annesinden öğrenmeli mesela. Dün “Sizin en hayırlınız Kuran öğrenen ve öğreteninizdir” hadisini düşündüm. (bizim ortanca geçen hafta Kuran okumayı öğrendiği için gündem şu anda bu.) Ben öğretmiş, kızçem öğrenmiş oldu. Yani Allah’ın izniyle hadisin doğrudan muhatabı olmuş olduk ana-kız. Ve (inşaAllah) ömrü boyunca okuyacağı her bir harfin ecrine de ortak olmayı umuyorum onun ecrinden bir gram eksilmeksizin. Ve bu kutsal müjdeye mazhar olabildiğimiz için, bu görevi okula-öğretmene bırakmadığım için ne kadar kısmetli olduğumuzu idrak ettim.

sizin-en-hayirliniz-kurani-ogrenen-ve-ogretendir_610533

İslamın bütün alanlarında var bu, çocuklarımıza namaz surelerini,duaları öğretip,nasıl namaz kılacaklarını biz anlatalım mesela. Düşünün ki ömrü boyunca her kıldığı namazda hayrına ortak olacaksınız.Sizin ölümünüzden sonra belki yıllarca devam edecek bu ve sizin amel defteriniz kapanmamış olacak. Dualar örneğin; gece yatarken, kapıdan çıkarken, eve girerken vs. bütün öğrettiğiniz duaları ömrü boyunca okuyacak. Sürekli cenneti hedeflerken, hayrımızı artırmanın peşindeyiz ya hani. Çocuklarımızı yetiştirirken olaya bir de bu gözle bakalım. O zaman tüm zorluklar daha katlanılası bir hal alıyor. Şikayetlenmeler yerini şükre ve azme bırakıyor.

Öğretme meselesine gelince, çocuk anneden almıyor ki sözüne asla inanmıyorum. Malesef bu konuda beni ikna edebilecek kimse çıkmadı henüz. Çocuğun ilk öğretmeni annesidir çünkü; çocuk anneden almıyorsa, bu şundan sebep olabilir: Çocuk büyümüş ve anne ile o zamana kadar şekillenmiş bir ilişkisi vardır, ve bu ilişki içerisinde anne-öğretmen ilişkisi yoktur. Bir anda çocuğu karşısına alıp öğretmenvari edayla didaktik bir eğitim sistemi uygulamaya çalışırsa başarılı olamayacaktır evet. Oysa çocuk minicikken başlanırsa, alışık olduğu bir düzen olacak ve yadırgamayacak çocuk.Bir de her çocukta aynı metot işlemeyebilir, çocuğu tanıyıp ona göre bir ilerleme yolu seçmek gerekir. İkinci olarak da, anne öğretemeyebilir bu çok doğal. Bu durumda da en azından öğrenebileceği ortam ve kişileri ayarlama çabasına girer, bu da onun doğrudan katkısı ve emeği demektir, aynı sevabı alacağını umarız.

Çocuklarımız bizim emanetimiz diyoruz ya, bir söz klasikleşince önemini kaybediyor. Oysa derin düşünmek lazım, ve anneliğimizi bir de bu pencereden değerlendirmeli.

*“İnsanoğlu öldüğü zaman, bütün amellerinin sevabı da sona erer. Şu üç şey bundan müstesnadır: Sadaka-i câriye, istifade edilen ilim, kendisine dua eden hayırlı evlat.”

Not:Konuyla alakalı olarak yazarken aklıma geldi de geçen sene dinlediğim Ha Çocuk Ha Cennet isimli sohbeti youtube üzerinden dinleyebilirsiniz. 

Reklamlar

Sureleri Nasıl Ezberliyoruz?

Sure ezberleme yöntemleri Kuran okumayı bilen ve bilmeyen çocuklar arasında değişiklik gösteriyor olsa da, ikisinde de ortak nokta dinlemenin, işitsel hafıza yoluyla ezberlemeyi kolaylaştırdığı gerçeğidir. İkiye bölerek anlatalım:

Kuran okumayı henüz bilmeyen çocukların sure ezberlemesi için o sureyi biz devamlı tekrar ederek yanında okuruz. Burada ezber iki yönlü oluyor: Siz sürekli okursanız doğal olarak öğreniyor zaten, aynen devamlı dinledikleri şarkıları bir süre sonra başka dillerde olsa da mırıldanmaya başlamaları gibi. Misal gece yatmadan önce Felak Nas okuyorsanız bir süre sonra çocuğun da ezberlediğini görmüşsünüzdür. İkincisi devamlı okuduğumuz sureler dışındakilerden ezber yaptıracağımız zaman ayet ayet gitmek daha kolay oluyor. Her gün yeni bir ayeti ezberletip, ertesi gün iki ayeti birleştirmek suretiyle çalışabilirsiniz. Böylece her hafta yeni bir ezber yapabiliyor. Her yeni ezber ile eskileri tekrar etmek gerekiyor tabi, sürekli okunmadığı için unutuluyor. Önemli olan ezber yaptırırken çocukları sıkmamak, Kuran söz konusu olduğunda özellikle sevdirmek gerek, çocuğu soğutacaksak hiç ezber yapmaması daha hayırlı olur. Beş dakika ders şeklinde çalışıyorsak, geri kalan zamanlarda oyun oynarken,yemek yerken yanında bir ayeti devamlı okursanız ezberliyor zaten. Böylece ayet ayet derken sure, farkına varmadan bitmiş oluyor.

Kuran okumayı bilenler için okuyarak ezber yapması görsel hafızayı da devreye sokacağı için daha faydalı ve kalıcı olur. Bir ayeti 10 kere okumasını isteyip, ardından sesli olarak dinleyebilmesi için kıraatı düzgün imamlardan dinletirsek pekişiyor. Beş on dakika gibi kısa bir sürede ezberlemiş oluyor. Bu şekilde kendi başlayan çocukların günde bir-iki ayet şeklinde ezber yapması sıkılmamaları ve kendi istekleri ile yapmaları konusunda önemli. Ama bazı çocuklar daha hevesli olup talep edebilir, onlar günlük sure ezberi bile yapabiliyorlar.

Dinlediğimiz, dinlettiğimiz okumalar çok önemli, daha sonra hatalı okumaları düzeltmeye uğraşmak ve çocuğun bildiği yanlıştan dönmesi daha zor olur; o nedenle genelde Kabe imamlarının okumasını dinletmek gerekir. Ezberi kolaylaştırmak için youtube’da videolar hazırlanmış. Her ayeti 10 kez tekrar ediyor, her yeni ayet ile birlikte diğerlerini birleştirerek yine 10 kez okuyor. Çok faydalı, çocuklar kendileri ezberledikçe devam ederek videoya, çok kolay öğreniyorlar. İnternetten sadece çizgi film izleyip, oyun oynanamayacağını, çok faydalı işler içiin de kullanılabileceğini görüyorlar hem.

Aşağıdaki videoyu örnek olması açısından paylaşıyorum. Çocuklar oyun oynarken bir taraftan açık bırakırsanız ezberlemiş olurlar farkında olmadan zaten.

Çocuklarda Kuran Öğrenimi-1

Çocuk söz konusu olduğunda bir standarttan bahsetmek doğru değildir; nasıl ki biz yetişkinler birbirimizden farklıysak çocuklar da öyledir. Her nasılsa bazı yerlerde “çocuklarınıza şu yaştan itibaren tuvalet eğitimi verebilirsiniz, şu yaştan itibaren şunu öğretebilirsiniz” tarzında çeşitli tavsiyeler bulunmaktadır; fakat bunlar anneler tarafından “olması gereken böyle” şeklinde algılanıyor. Oysa öğretme meselesinde, çocuğun hazır olup olmadığı ve annenin de öğretme sürecine hazır olup olmadığı çok önemlidir. Bu nedenle, çocukların Kuran öğrenimi konusunu anlatırken, sadece metotlar üzerine gideceğiz, çocukların kaç yaşında başlaması gerektiği konusundan bahsetmeyeceğiz. Burada iş, çocuklarını gözlemlemek ve onları tanımak zorunda olan annelere düşüyor.

Çocuklara Kuran öğretimi konusunda son yıllarda algı farklılaşmaya başladı. 90larda çocukluk geçirmiş bir kuşak olarak biz, kışın okula yazın da camilerin yaz Kuran kurslarına giderdik; azimli olanlar Kuran okumayı öğrenebiliyorken, bazıları sadece anne-babaların isteğini yerine getirir, çalışmadığı için Kuran’a geçemezdi. Zaten Kuran okumayı öğrenenler de kış boyu okul dersleri ile çakışmasın diye eline Kuran almadığı için bir sonraki sene yaz mevsimine kadar bildiğini de unuturdu. Şimdi çocukların okul öncesi eğitimine çok önem veriliyor ve bu dönemin ileriki yaşantısındaki etkisine sıklıkla vurgu yapılıyor. Bu nedenle nasıl ki anaokullarına çocuk göndermek klasikleşmiş hale geliyorsa, İslami hassasiyetleri olan insanlar için de “sadece kes yapıştır boyama yapacağına Kuran da öğrensin” diyerek çocuklarını bu tarz yerlere göndermek normal geliyor. Bu süreci çocuğu ile evde geçirmek isteyen, çocuğuna Kuran okumayı kendisi öğretmen isteyen anneler uygulamaları gereken metot konusunda sıkıntı yaşıyor. Bu birkaç bölümden oluşacak yazı dizisi ile çocuğumuza evde Kuran okumayı nasıl öğretebiliriz konusunda annelere fikir vereceğiz.

Ama her şeyden önce şunu vurgulamakta fayda var: Bu metotlar Kuran okumaya azimli ve istekli olan çocuklar için uygulanmalıdır; çocukla hele ki Kuran gibi bir kutsal Kitap sözkonusu olduğunda çatışmamak gerekir. Çocuk 5 yaşında da öğrense 10 yaşında da öğrense kıraat konusunda istekli olduğu müddetçe kendini geliştirecektir.

elifbe

Kuran öğrenimine elbette Elif-Be dediğimiz Arap harfleri ile başlıyoruz. Çocuklar için özel tasarlanan cüzlerden alabiliriz, fakat bulamıyorsak çok sıkıntı değil. Çocuklar yetişkinler için hazırlanan cüzlerden de gayet güzel öğrenebiliyor. Harf aşamasında hemen elinizde bir cüz bulunmasına da gerek yok esasen. Fakat cüz alırken dikkat etmemiz gereken iki nokta var: Birincisi, her harekeden sonra med harflerinin gösterildiği cüzü tercih etmek öğrenimde kolaylık sağlayacaktır. İkincisi, önce her harfin tek tek üzerinde harekesini gösteren bir ön sayfa, daha sonra o hareke ile ilgili alıştırmaların yer aldığı sayfa düzeni de öğrenimi ve kavramayı kolaylaştırıyor. Çocuklar için tasarlanan şeyler genelde fazla renkli ve gösterişli oluyor; oysa bu çocukların odaklanmasını zorlaştırır, sadelikten yana olmak lazım her zaman.

Cüz seçimi konusunu hallettik, sıra harfleri nasıl öğrenelim’e geldi fakat yazı uzadığı için onu da bir sonraki yazıda anlatalım…